programma - program locatie - location kosten - costs

 

Een bijna levensechte pop van beroemde Kyoto poppenmaker Shisui Sekihara.
Poppenhoofden wachten op een pruik. Elke Kyoto-pop bestaat uit onderdelen die door hevig gespecialiseerde vakmeesters worden gemaakt.

Poppen hebben ook een ziel

Poppen worden in Japan niet gezien als speelgoed, hoewel er ook poppen zijn om mee te spelen. In Japan werden van oorsprong poppen de kracht toegedacht om slechte geesten en energie te kunnen absorberen. Dit heeft een geschiedenis die teruggaat tot aan voorhistorische tijden. Nog altijd zijn veel Japanners ervan overtuigd dat poppen een soort van ziel hebben. Ze worden met grote eerbied overhandigd aan een tempel zodra hun taak is gedaan.

Unieke traditie

Vanaf de zeventiende eeuw ontwikkelde zich een unieke nieuwe traditie van poppenmaken in Kyoto. Stap bij stap werden verscheidene soorten van poppen uit Kyoto enorm populair over het gehele land.

Vooral Hina, Kabuto-Yoroi, Gosho-ningyo en Ichimatsu poppen veroverden de Japanse harten.

Hina-poppen tonen een keizerlijke hofhouding van 15 poppen. Ze worden elk jaar maart trots uitgestald in een belangrijke kamer door gezinnen met een dochter. Kabuto-Yoroi tonen middeleeuwse wapenrustingen die in mei getoond worden op 'jongetjesdag'--nu netjes 'kinderendag' genoemd. Gosho-ningyo zijn dikke kinderachtige poppen die oorspronkelijk door de keizer in Kyoto als souvenir werden gegeven, en Ichimatsu zijn vrij grote poppen die er uitzien als kleine kinderen.

Generaties

Al deze poppen worden door hedendaagse Japanners ervaren als eeuwenoude Japanse tradities, maar stammen in hun huidige vorm voornamelijk uit de 19e eeuw toen Japan hevig bezig was een nieuwe identiteit te scheppen voor zichzelf.

Je ziet deze relatief korte geschiedenis terug in de Kyoto-families die de Kyo-ningyo maken. Vaak zijn zij niet ouder dan tien generaties, velen maken poppen voor slechts drie of vier generaties.

Een van de beroemdere poppenmakers in Kyoto is de allereerste generatie in het vak. Zijn gescheiden dochter, die de achternaam van haar vader draagt, is al enkele jaren in de leer bij haar vader. Hier zie je een mogelijk nieuw 'huis' in wording.

Vader Sekihara: "Mijn vader maakte de dunnen papieren schuifdeuren van Japanse huizen. We waren erg arm. Maar als kind was ik altijd dol op poppen en mooie kostuums. Ik genoot ervan als mijn moeder me naar het toneel nam waar ik de spelers kon zien in hun fantastische kleding en grime." Maar de poppenmakerij leek financieel niet aantrekkelijk en de nu 80-jarige Shisui Sekihara kreeg als achtienjarige een positie bij Sumitomo Bank.

Toeval

Via de ellende van de oorlog en twee slopende ziektes die bijna het einde voor hem betekende kwam hij bij toeval terecht in Kyoto. Hier reageerde hij op een zeldzame advertentie voor mensen die het vak van poppenmaken wilde leren. In de naoorlogse jaren was er een enorme vraag naar poppen. De bestaande poppenmakers konden daar niet aan voldoen. Sekihara vond het vak enorm moeilijk en begon te twijfelen of hij het ooit zou kunnen leren. Maar wederom sloeg het toeval toe. Hij ontmoette een waarzegger die hem vertelde dat hij de poppenmakerij nooit mocht verlaten. En vrij snel daarna kreeg hij, wederom bij toeval, de kans om bij de beste poppenmaker van Japan in de leer te gaan.

Sekihara's poppen hebben over de jaren zes prijzen gewonnen, staan in allerlei musea en reizen de wereld rond voor tentoonstellingen. De vraagprijs voor een enkele Sekihara-pop is tegen de miljoen yen.

Levensecht

Sekihara's werk is uniek. Hij is een van de weinige poppenmakers in Kyoto die vrijwel de hele pop maakt. Enkel benen, armen en het hoofd laat hij elders maken. De kimono's van elke pop ontwerpt hij zelf, vaak na maanden van dubben. Hij laat het vervolgens door zijn vrouw en dochter borduren op echt zijde. Het lichaam doet hij volledig alleen.

Zijn poppen zijn vermaard om de levensechte lichamen en houdingen. Vaak is de rug en het kontje van een pop zo ontzettend mooi en sensueel dat je jezelf bewust moet inhouden om het niet aan te raken. Kleding wordt normaliter op de pop geplakt met lijm. Maar Sekihara kleedt elke pop laag voor laag aan als een levensechte vrouw. Het resultaat is een kunstwerk waar al snel een maand werk in zit.

Het is deze enorme toegewijdheid die de bewondering van zijn dochter heeft opgewekt. "Mijn vader was geboren voor het maken van poppen. Die liefde en zijn know-how wil ik kunnen doorgeven aan mijn eigen kinderen."

Kjeld Duits